اگر در موتورخانه پای مشعل خاموش ایستادهاید و دنبال کاتالوگ فارسی رله مشعل هانیول هستید، در جای درستی قرار دارید. وقتی با کنترلر احتراق پیشرفته و گرانقیمتی از برند هانیول روبهرو هستید، دیگر هیچ جایی برای حدس و گمان یا آزمون و خطا وجود ندارد؛ چراکه یک اشتباه جزئی در سیمکشی پایه رله یا درک نادرست از کدهای رنگی میتواند به قیمت سوختن کامل برد الکترونیکی تمام شود. ما در این راهنمای جامع، نقشه رله ساترونیک 3-740 TMG را بههمراه رنگ بندی رله مشعل هانیول برای شما آماده کردهایم.
اگر نیاز به تعمیرات تخصصی دارید، برای رفع خطای سیستم حرارتی خود نیازمند همفکری یک مجموعه متخصص هستید یا میخواهید از موجودی قطعۀ اورجینال 3-740 TMG مطمئن شوید، دپارتمان فنی اعتلای صنعت پارس (ESP) هماکنون آماده پاسخگویی و رفع دغدغههای شماست.
رله هانیول 3-740 TMG چیست؟ (آشنایی با کنترلر احتراق ساترونیک)
رله هانیول 3-740 TMG (که با نام تجاری و مهندسی رله ساترونیک Satronic و RESIDEO هم در بازار شناخته میشود)، یک کنترلر احتراق (Burner Control Box) پیشرفته و با کارایی بالاست که وظیفه مدیریت، زمانبندی و نظارت ایمن بر عملکرد مشعلهای صنعتی و نیمهصنعتی را برعهده دارد. همانطور که در دفترچه راهنمای فنی (Manual) رله هانیول مدل TMG 740-3 آمده است: «جعبه کنترل مشعل 3-740 TMG قابلیت کنترل و پایش مشعلهای فندار با راندمان متوسط تا بالا را دارد و میتواند برای مشعل گازی و دوگانهسوز (گاز/گازوئیل) در حالتهای تکمرحلهای یا دومرحلهای استفاده شود.
این رله همچنین برای کاربردهای چندمرحلهای (Multi-stage) یا مدولار (Modulating) در مشعلهایی با هر ظرفیت نامی مناسب و حتی در هیترهای هوای مستقیم هم (طبق استاندارد DIN 4794) قابلاستفاده است.»
“The TMG 740-3 burner control box is capable of controlling and monitoring medium to high performance forced draught and dual fuel oil/gas burners in single or two stage versions. It can be used, as prefered, for multi-stage or modulating operation with burners of any nominal rating as well as in direct air heaters (as per DIN 4794).”
دامنه کاربرد و عملکرد این رلهها بهصورت زیر است:
- نوع عملکرد: متناوب (Intermittent)؛ به این معنا که قطع و وصل جریان برق کنترلر حداقل یک بار در هر ۲۴ ساعت الزامی است؛
- انواع مشعلهای سازگار: تکمرحلهای (شعله ثابت)، دومرحلهای (شعله کوتاه و بلند)، چندمرحلهای و مادولار؛
- کاربردهای صنعتی: کورههای هوای گرم، دیگهای آبگرم، دیگهای بخار و سایر سیستمهای حرارتی؛
یکی از ویژگیهای فنی برجسته رله هانیول tmg740، قابلیت پشتیبانی از تجهیزات متنوع نظارت بر شعله است؛ از جمله:
- میله یونیزاسیون (میله یون) (Ionization Rod): این روش صرفاً برای مشعلهای گازسوز مناسب است. در این متد، اتصال زمین خنثی (Neutral Earth) منبع تغذیه باید بهطور کامل تأمین شده باشد. مزیت این روش، عدم تداخل سیگنال شعله با فرایند جرقهزنی است؛
- چشم الکترونیکی (فتوسل) مشعل (Photocell): جهت پایش شعله در مشعلهای گازسوز، گازوئیلسوز و دوگانهسوز، استفاده از سنسور 780UVZ (مدل قرمز رنگ) در این رله تأیید شده است؛
- سنسورهای مادون قرمز (IR Detectors): دتکتورهای مادون قرمز مدل IRD 820 و IRD 1020/920 پایشگرهایی عمومی محسوب میشوند که در تمامی انواع مشعلها قابلاستفاده هستند.
از منظر ساختار فیزیکی، این تجهیز درون یک محفظه پلاستیکی شفاف، مقاوم در برابر حرارت و شعله، با استاندارد حفاظتی IP44 تعبیه شده است. این طراحی شفاف به تکنسینهای نگهداری اجازه میدهد تا اجزای عیبیابی شامل دکمه ریست (Reset Button) مجهز به چراغ سیگنال قفلشدگی (Lockout)، نشانگر رنگی مراحل برنامه (Cam Switch Indicator) و نمایشگر سیگنال شعله (مجهز به ۵ عدد LED) را بهراحتی ارزیابی کنند. کنترلر 3-740 TMG شامل اجزای زیر میباشد:
- موتور سنکرون همراه با گیربکس که سوئیچ بادامکی (Cam switch) را به حرکت درمیآورد؛
- سوئیچ بادامکی بههمراه نشانگر برنامه رنگی و اطلاعاتی؛
- مجموعه سوئیچ بادامکی ۱۶ حالته برای کنترل توالی برنامه؛
- دو رله DC و یک رله ماندگاری (remanence relay) روی یوک مشترک؛
- برد مدار چاپی قابلاتصال (Plug-in PCB) شامل ترانس تغذیه، نمایشگر LED و قطعات الکترونیکی.
در قسمت زیرین دستگاه، ترمینالهای مقاوم و مستحکم قرار دارند که در آن سوئیچ تأیید جریان هوا (air proving switch) و پایش جرقه احتراق میتواند از طریق دو لینک سیمی برنامهریزی شود که در صورت نیاز قابل قطع کردن هستند. همچنین، کلید انتخابگر سنسور شعله هم در قسمت زیرین دستگاه قرار دارد.
در جدول زیر مشخصات فنی رله کنترل مشعل TMG740 نشان داده شده است:
مشخصه | مقدار |
ولتاژ مورد نیاز | 220 / 240 V AC (-15% … +10%) |
فرکانس کاری | 50 Hz (40–60 Hz) |
فیوز مورد نیاز | 10 A سریع (Rapid)، 6 A کندکار (Slow) |
مصرف برق | 15 VA |
حداکثر جریان خروجی هر ترمینال | 4 A |
حداکثر جریان خروجی کلی | 6 A |
حساسیت ورودی یونیزاسیون | 1.6 μA |
حساسیت ورودی فتوسل مشعل | 70 μA |
حداقل حساسیت مورد نیاز سنسور یونیزاسیون / فتوسل | 5 μA = 2 LED |
حداقل حساسیت مورد نیاز سنسور UV Cell | 250 μA = 2 LED |
جریان و ولتاژ مجاز پرشر سوئیچ هوا | 6 A ، 220 V |
زمان تأخیر در اعمال ریست | ندارد (None) |
کابل مورد نیاز برای پایش شعله با میله یون | 50 m کابل معمولی / 100 m کابل شیلددار |
کابل مورد نیاز برای پایش شعله با UV Cell | 100 m کابل معمولی / 200 m کابل شیلددار |
لامپ UVZ 780 رنگ آبی | حساسیت کم |
لامپ UVZ 780 رنگ سفید | حساسیت متوسط |
لامپ UVZ 780 رنگ قرمز | حساسیت زیاد |
وزن پایه (Socket/Base) | 1100 g |
وضعیت نصب | قابل نصب در هر وضعیت |
درجه حفاظت (IP) | IP44 |
دمای کاری مجاز | °C 20- تا °C 60+ |
طبقهبندی مطابق استاندارد EN298 | BTLLXN |
نکته فنی مهمی که باید توجه داشته باشید، این است که مدلهای متنوعی از رله tmg740 در بازار موجود است. تفاوت این مدلها اغلب در مراحل عملکرد و بازههای زمانبندی (ناشی از استانداردهای منطقهای یا نوع کاربری) است. برخی از این مدلها قابلیت جایگزینی با یکدیگر را دارند؛ اما این کار صرفاً باید تحت نظارت کارشناسان متخصص تعمیر رله مشعل انجام شود.
دانلود کاتالوگ رله هانیول 3-740 TMG (نسخه فارسی و انگلیسی)
دسترسی سریع به اطلاعات فنی، نقشههای سازنده و چارتهای زمانبندی، اولین قدم در عیبیابی اصولی و راهاندازی بدون نقص سیستمهای احتراق از جمله رله مشعل است. بههمینمنظور، مرجع فنی این کنترلر را در دو نسخه مجزا فارسی و انگلیسی برای دسترسی سریع تکنسینها و مهندسان تأسیسات آماده کردهایم. شما میتوانید کاتالوگ فارسی رله مشعل هانیول را بههمراه نسخه انگلیسی آن honeywell tmg 740-3 manual pdf از همین بخش دانلود کنید.
نقشه سیمکشی و راهنمای پایههای رله 3-740 TMG
در این بخش، در مورد پایهها و کدهای رنگی استاندارد این قطعه اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار میدهیم.
بررسی وظایف پایهها و ترمینالهای رله (از پایه ۱ تا ۲۰)
در جدول زیر میتوانید عملکرد تخصصی هر یک از پایههای ترمینال (Wiring Base) را مطابق با کاتالوگ فارسی رله مشعل هانیول، نقشه رله ساترونیک tmg740 3 و معماری استاندارد هانیول مشاهده کنید:
شماره پایه | اختصار | شرح | توضیح |
20 | HS | سوئیچ اصلی | وظیفه وصل و قطع تغذیه اصلی مدار کنترل مشعل را برعهده دارد. با فعال شدن آن، رله کنترل مشعل آماده دریافت فرمان راهاندازی میشود. |
1 | IS | سنسور میله یون | وجود شعله را از طریق اندازهگیری جریان یونیزاسیون در شعله تشخیص میدهد. در صورت ازبینرفتن شعله، فرمان قطع سوخت و قفل ایمنی صادر میشود. |
20 | ST | ترموستات حد | یک تجهیز حفاظتی برای جلوگیری از افزایش بیشازحد دما است. در صورت رسیدن دما به حد خطرناک، مدار مشعل را قطع میکند. |
5 | PV | شیر پیلوت گاز | وظیفه تأمین گاز شعله پایلوت در مرحله جرقهزنی و روشن شدن اولیه را برعهده دارد. پساز تأیید شعله، مسیر گاز اصلی فعال میشود. |
10-9 | GW | پرشر سوئیچ گاز | فشار گاز ورودی را کنترل میکند. در صورت کاهش یا افزایش فشار از محدوده مجاز، از راهاندازی یا ادامه کار مشعل جلوگیری میکند. |
6 | SV | شیر استارت گاز | در مرحله راهاندازی، مقدار محدودی سوخت را برای ایجاد شعله اولیه تأمین میکند. این شیر در برخی مشعلها مکمل شیر پیلوت است. |
9 | RT | ترموستات کنترل | وظیفه کنترل دمای فرایند را برعهده دارد. با کاهش دما فرمان روشن شدن و با رسیدن به دمای تنظیمی فرمان خاموش شدن مشعل را صادر میکند. |
6 | V1 | شیر اصلی گاز | پساز تأیید شرایط ایمنی و وجود شعله، مسیر اصلی سوخت را باز میکند. قطع این شیر باعث توقف کامل احتراق میشود. |
12-21 | GLT | ترموستات شعله کوتاه / شعله بلند | برای انتخاب یا کنترل عملکرد مشعل بین ظرفیت کم و زیاد استفاده میشود. در مشعلهای دو مرحلهای تعیینکننده ورود به مرحله دوم است. |
6 | V2 | شیر شعله بلند / عملکرد پروپورشنال | در مشعلهای دو مرحلهای یا مدولار وظیفه افزایش ظرفیت حرارتی را برعهده دارد. با باز شدن آن میزان سوخت و توان مشعل افزایش مییابد. |
4 | M | موتور مشعل | موتور اصلی فن احتراق و پمپ سوخت را به حرکت درمیآورد. این موتور جریان هوای لازم را برای احتراق تأمین میکند. |
13-14-15-16 | LK | موتور دمپر هوا | موقعیت دمپر هوا را برای مراحل مختلف راهاندازی، احتراق و خاموشی تنظیم میکند. نسبت صحیح هوا به سوخت توسط این موتور کنترل میشود. |
19 | M1 | موتور مورد استفاده در زمان پسپاکسازی | پساز خاموش شدن شعله برای تخلیه گازهای احتراق و تهویه محفظه فعال میشود که عملکرد ایمنی و آمادهسازی برای استارت بعدی را تضمین میکند. |
17-18 | LW | پرشر سوئیچ هوا | وجود فشار یا جریان کافی هوا را کنترل میکند. در صورت خرابی فن یا انسداد مسیر هوا، اجازه روشن شدن مشعل را نمیدهد. |
3 | Z | ترانس جرقه | ولتاژ بالا را برای ایجاد جرقه بین الکترودهای احتراق تولید میکند. این جرقه موجب اشتعال مخلوط سوخت و هوا میشود. |
11 | R | کلید ریست از دور | برای خارج کردن رله از وضعیت LOCKOUT بدون دسترسی مستقیم به تابلو استفاده میشود. معمولاً در اتاق کنترل یا سیستم BMS نصب میشود. |
20-1-8 | IRD | سنسور مادون قرمز | با تشخیص تابش مادون قرمز حاصل از شعله، وجود احتراق را تأیید میکند. در برخی کاربردها جایگزین میله یون یا UV Cell میشود. |
7 | SA | لامپ سیگنال بروز خطای LOCKOUT | هنگام وقوع خطا و قفل شدن رله روشن میشود. این لامپ اپراتور را از وجود اشکال در سیستم آگاه میکند. |
2 | UV | سنسور UV Cell | با تشخیص اشعه فرابنفش منتشرشده از شعله، وجود احتراق را کنترل میکند. این سنسور در مشعلهای صنعتی و شعلههای پرقدرت کاربرد فراوانی دارد. |
راهنمای کدهای رنگی سیمکشی در رله ساترونیک 740
در فرایند راهاندازی و تعمیرات مشعل ، یکی از مهمترین تکنیکها برای جلوگیری از خطای انسانی، رعایت دقیق کدهای رنگی دایاک و نقشهخوانی اصولی است. در کاتالوگ فارسی رله مشعل هانیول و مستندات اصلی نقشه رله ساترونیک tmg740 3 هیچ استانداردی برای رنگبندی سیمهای پایههای رله تعریف نشده و کد رنگ سیمها باید براساس اجرای تابلو یا استاندارد رنگبندی پروژه تکمیل شود.
تنها موردی که در مستندات مدار TMG 740 رنگ سیم بهطور صریح ذکر شده، مربوط به سنسور مادون قرمز IRD 1020 است:
سیم IRD 1020 | ترمینال TMG 740 |
آبی (Blue) | 8 |
مشکی (Black) | 1 |
قهوهای (Brown) | 20 |
بااینحال، اصول رنگبندی و سیمکشی در رلهها معمولاً بهصورت زیر است:
- تفکیک خطوط قدرت و تغذیه (پایههای ۱، ۸ و ۹): در استاندارد تابلوسازی، همیشه از رنگهای کلاسیک شبکه (قهوهای برای فاز ترموستاتیک، آبی برای نول و زرد/سبز برای ارت) استفاده میشود تا منبع تغذیه بهوضوح از سایر فرمانها متمایز باشد.
- تجهیزات جرقهزن و محرک (پایههای ۲ و ۳): برای اتصال به موتور فن و ترانس جرقهزن، معمولاً از سیمهای با روکش ضخیمتر و عایق قویتر (اغلب مشکی و خاکستری) استفاده میشود. کابل ترانس جرقه بهدلیل ایجاد میدان مغناطیسی و نویز شدید (High Frequency) در زمان استارت، باید در داکتی مجزا و کاملاً دور از خطوط سیگنال شعله قرار گیرد.
- شیرهای برقی سوخت (پایههای ۴، ۵ و ۶): فرمان باز شدن شیرهای برقی در مشعلهای دوگانهسوز یا دومرحلهای، بسیار حساس است. سیمهای قرمز، سفید و مشکیِ خطدار معمولاً برای تفکیک مدار شیر برقی گاز مرحله اول (شیر استارت یا Pilot) از مراحل بعدی استفاده میشوند.
- سیگنالهای مانیتورینگ شعله (پایههای ۱۶ و ۱۷): اتصال چشم الکترونیکی (UV Sensor) یا میله یون (Ionisation Probe) به این پایهها باید حتماً با کابلهای کواکسیال یا شیلددار ضدحریق (Screened Cable) انجام شود. شیلد این کابلها باید به درستی به شبکه ارت متصل گردد تا نویز موتورخانه روی میکروآمپرِ شعله تاثیر نگذاشته و منجر به قطع کاذب مشعل نشود.
برای درک عمیقتر و مشاهده عملی میتوانید به آموزش تصویری تعمیر مشعل گازی مراجعه کنید و تکنیکهای عیبیابی را بهصورت قدمبهقدم دنبال کنید.
چکلیست ایمنی قبلاز استارت مجدد رله
پیشاز قرار دادن کنترلر TMG 740-3 روی پایه و برقدار کردن آن، این ۴ اقدام عملیاتی ضروری را چک کنید:
- ولتاژ تغذیه فاز به نول را با مولتیمتر اندازه بگیرید؛ این مقدار باید در محدوده مجاز (۲۲۰ تا ۲۴۰ ولت متناوب) باشد؛
- مقاومت (اهمِ) بوبین شیرهای برقی و پرشر سوئیچ را چک کنید تا از وجود نداشتن اتصال کوتاه (Short Circuit) در خطوط فرمان مطمئن شوید؛
- اطمینان حاصل کنید که پین ارت بهخوبی به زمین شبکه و بدنه مشعل متصل شده است و مقاومت آن نزدیک به صفر است؛
- شیشه سنسور فتوسل UV یا میله یونیزاسیون را با پارچه نرم و بدون پرز تمیز کنید (کثیفی سر سنسور رایجترین دلیل قفل کردن یا Lockout مشعل در ثانیههای اولیه پساز تشکیل شعله است).
نمودار زمانبندی و توالی عملکرد رله (Timing Diagram)
جدول زمانبندی (Timing Diagram) و فرایند توالی عملکرد رله هانیول 3-740 TMG از زمان بستهشدن ترموستات تا تشکیل شعله پایدار به فازهای فنی زیر تقسیم میشود:
- فاز بررسی اولیه و تست نور کاذب (tw – Waiting Time): با دریافت فرمان استارت، رله ابتدا مدار تشخیص شعله را بررسی میکند. در این مرحله، وجود هرگونه سیگنال شعله کاذب از میله یون یا سنسور UV کنترل میشود. در صورت تشخیص شعله یا نور غیرواقعی، رله وارد حالت قفل (Lockout) شده و از ادامه راهاندازی جلوگیری میکند؛
- فاز پیشتخلیه و دمپرموتور (t1 – Pre-purge Time): پساز تأیید سلامت مدار، موتور فن و دمپر هوا فعال میشوند و دمپر در وضعیت کاملاً باز قرار میگیرد. جریان هوا محفظه احتراق و پاسهای دیگ را از گازهای احتمالی پاکسازی میکند. ادامه سیکل تنها در صورت تأیید پرشر سوئیچ هوا امکانپذیر است؛
- فاز پیشجرقهزنی (t3 – Pre-ignition Time): قبلاز ورود سوخت به محفظه، ترانس جرقه زن برقدار میشود. این فاز کوتاه (حدود ۲ تا ۴ ثانیه) تضمین میکند که بهمحض باز شدن شیر برقی سوخت، قوس الکتریکی پایداری برای احتراق آماده است؛
- زمان ایمنی تشکیل شعله (ts – Safety Time): در این مرحله شیر پیلوت یا شیر استارت باز و سوخت وارد مشعل میشود. رله در مدت زمان ایمنی مشخص منتظر دریافت سیگنال شعله از سنسور است. در صورت تشکیل نشدن شعله، شیرهای سوخت بسته میشود و رله در وضعیت Lockout قرار میگیرد؛
- فاز تثبیت و فعالسازی مرحله دوم (t4 – Delay to Valve 2): پساز آشکارسازی شعله پایدار توسط چشم UV یا میله یون، ترانس جرقه خاموش میشود و رله پساز طی یک زمان تأخیر مشخص (t4)، فرمان باز شدن شیر برقی مرحله دوم یا فعالسازی مدار کنترل تدریجی (Modulating) را صادر میکند تا مشعل به توان نامی خود برسد.
در جدول زیر میتوانید جدول زمان بندی را براساس مدلهای مختلف مشاهده کنید:
پارامتر / مدل کنترلر | 32-32 (ثانیه) | 63-55 (ثانیه) | 43-35 (ثانیه) | 13-53 (ثانیه) | 63-58 (ثانیه) |
زمان پیشپاکسازی تحت نظارت | 24 | 60 | 32 | 4 | 60 |
زمان پیشپاکسازی با دمپر باز | 30 | 60 | 40 | 6 | 60 |
زمان احتراق اولیه | 3 | 4 | 4 | 1 | 4 |
زمان ایمنی پایداری شعله (شیر استارت) | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 |
زمان ایمنی پایداری شعله (شیر پیلوت) | 3 | 5 | 3 | 5 | 5 |
مدت زمان روشن بودن شیر پیلوت | 11 | 13.5 | 14 | 8 | 16.5 |
زمان ایمنی پایداری شعله (شیر اصلی) | 2 | 5 | 5 | 3 | 8 |
زمان تأخیر شیر اول | 9 | 10 | 10 | 6 | 10 |
زمان تأخیر شیر دوم | 6 | 20 | 10 | 4 | 20 |
مدت زمان پسپاکسازی | 7 | 16 | 10 | — | 16 |
رله 740 TMG مدیریت دقیق سیکلهای احتراق را با الزامات ایمنی بالا طبق سیستم ایمنی مشعل بهشرح زیر پیادهسازی میکند:
- قابلیت پس-پاکسازی (Post-Purge): مشعلهای تحت کنترل این رله میتوانند با یا بدون مرحله پس-پاکسازی عمل کنند (مدت زمان این مرحله بسته به مدل رله در جداول فنی مشخص شده است). جهت فعالسازی این قابلیت، باید پایه شماره ۱۹ رله مستقیم به موتور فن مشعل متصل شود؛
- نظارت بر دمپر هوا (Damper Positioning): رله TMG740 مجهز به سیستم سفتوسخت پایش موقعیت دمپر است. چنانچه سیگنالهای تأیید موقعیت حداقل (Minimum) و حداکثر (Maximum) دمپر هوای مشعل در زمان مقرر به رله ارسال نشوند، پروسه استارت مشعل جهت حفظ ایمنی فوراً مختل و متوقف خواهد شد؛
- پایش پرشر سوئیچ هوا (Air Pressure Switch): عملکرد پرشر سوئیچ هوا بهطور مداوم کنترل میشود تا رله از صحت کارکرد فن و تأمین حجم هوای کافی پیشاز باز شدن شیرهای سوخت اطمینان حاصل کند. این سنسور وظیفه کنترل حداقل فشار هوا را در مرحله پیش-پاکسازی برعهده دارد. کنتاکتهای پرشر سوئیچ هوای انتخابی باید توانایی عبور جریان حداقل ۶ آمپر در ولتاژ ۲۲۰ ولت را داشته باشند. (جهت اطمینان از منطق تحریک پایه ۱۸ به نقشه فنی زیر بدنه رله مراجعه شود).
راهنمای عیبیابی و کدهای خطای رله هانیول TMG 740-3
رله هانیول TMG 740-3 بهدلیل برخورداری از محفظه شفاف و مکانیزم نشانگر داخلی (Cam Switch Indicator) یا چراغهای الایدی عیبیابی، فرایند ردیابی خطا را برای تکنسینهای نگهداری بسیار تسهیل کرده است. عیبیابی این رله تنها از طریق رنگ نشانگر برنامه (Program Indicator) و وضعیت LOCKOUT انجام میشود که طبق کاتالوگ فارسی رله مشعل هانیول کاملاً قابلتشخیص است. رنگ بندی رله مشعل هانیول را میتوانید در جدول زیر مشاهده کنید.
رنگ نشانگر | محل توقف سیکل | علت احتمالی |
🔵 آبی | ابتدای سیکل | نبود برق، قطع مدار فرمان، قرار نداشتن پرشرسوئیچ هوا (LW) در وضعیت اولیه |
🔵 آبی | مرحله پیشتهویه (Purge) | دمپر هوا (LK) به موقعیت MAX نرسیده است |
🔵 آبی | LOCKOUT حین پیشتهویه | پرشرسوئیچ هوا تغییر وضعیت نداده یا با تأخیر عمل کرده است. |
🔵 آبی | انتهای پیشتهویه | دمپر هوا به موقعیت جرقهزنی (Ignition Position) نرسیده است. |
🔵 آبی | هر نقطه از سیکل | وجود شعله کاذب (Stray Light) قبلاز استارت. |
🟡 زرد | پایان مرحله تشکیل شعله | شعله پیلوت یا شعله استارت تشکیل نشده، سیگنال شعله ضعیف است (کمتر از حد مجاز)، یا انتخاب نوع سنسور شعله اشتباه است. |
🔴 قرمز | پایان دومین زمان ایمنی | پساز باز شدن شیر اصلی، سیگنال شعله وجود ندارد یا بسیار ضعیف است. |
🟢 سبز | حین کار عادی | ازدسترفتن شعله در زمان بهرهبرداری یا افت فشار هوا |
⚫ مشکی | حین کار یا راهاندازی | شعله کاذب ناشی از نشتی سوخت، خرابی سنسور UV، پایان عمر لامپ UVZ یا خرابی مدار تشخیص شعله |
در جدول زیر میتوانید چکلیست سریع عیبیابی LOCKOUT را طبق tmg 740-3 manual مشاهده کنید:
وضعیت | اقدام کنترلی |
تشکیل نشدن شعله | فشار گاز، شیرهای PV / SV / V1، ترانس جرقه Z و الکترودها بررسی شوند |
شعله تشکیل میشود؛ ولی رله قفل میکند. | میله یون IS یا سنسور UV / IRD و کیفیت ارت بررسی شود. |
قفل در مرحله پیشتهویه | عملکرد LW و موتور دمپر LK کنترل شود. |
قفل در زمان کار عادی | افت فشار هوا، قطع گاز یا ضعیف شدن سیگنال شعله بررسی شود. |
مشاهده شعله قبلاز استارت | نشتی شیرهای گاز یا خرابی سنسور شعله بررسی شود. |
طراحی و منطق برنامهریزی رله مشعل tmg740 بهطور کامل با بهروزترین استانداردهای ایمنی اروپا منطبق است. این کنترلر با بهرهگیری از الگوریتمهای حفاظتی پیشرفته، سطحی از ایمنی را فراهم میکند که فراتر از الزامات پایه استانداردها است و کارکرد بدون خطر سیستمهای حرارتی را تحت شرایط بحرانی تضمین میکند.
مهمترین ویژگیهای ایمنی این کنترلر عبارتاند از:
- پایش نور مزاحم و شعله کاذب پساز خاموشی (Post-Shutdown Flame Monitoring): پساز خاموش شدن مشعل، کنترلر بهطور خودکار وجود شعله یا نور ناخواسته را بررسی میکند. اگر بهدلیل نشتی سوخت، خرابی شیرها یا اشکال در سنسورها همچنان شعلهای در محفظه وجود داشته باشد، رله پساز حدود ۲۰ ثانیه خطا اعلام میکند و دستگاه را در وضعیت Lockout قرار میدهد. این حفاظت مستقل از فرمان ترموستات عمل میکند و حتی در زمان عدم درخواست حرارت هم فعال است؛
- تست خودکار سلامت کنتاکتها (Contact Integrity Test): رله TMG740 در هر بار راهاندازی، سلامت کنتاکتها و مدار فرمان شیرهای سوخت را بررسی میکند. این سیستم هرگونه چسبندگی، جوشخوردگی یا اتصال کوتاه را پیشاز باز شدن شیرهای سوخت تشخیص میدهد و از صدور فرمان ناخواسته و بروز خطر جلوگیری میکند.
درست است که یکی از ویژگیهای فنی برجسته در معماری کنترلر TMG 740-3، انعطافپذیری در انتخاب سیستم مانیتورینگ شعله است؛ اما یک چالش بسیار رایج در سایتهای صنعتی و موتورخانهها وجود دارد که اغلب تکنسینهای تازهکار را سردرگم میکند. بهاینترتیب که مشعل روشن میشود، جرقه میزند و شعله کاملاً پایدار تشکیل میشود؛ اما رله پساز ۲ تا ۳ ثانیه وارد وضعیت Lockout میشود.
در چنین شرایطی، معمولاً خرابی رله یا آمپلیفایر داخلی آن مطرح میشود، درحالیکه تجربه عملیاتی و میدانی دپارتمان فنی اعتلای صنعت پارس (ESP) ثابت کرده است که در اکثر این سناریوها، مقصر اصلی تنها کثیفی سر سنسور شعله است.
رله TMG740 برای تأیید شعله به دریافت جریان میکروآمپری مشخصی نیاز دارد. تجمع دوده، گردوغبار، چربی یا اکسید روی شیشه سنسور UV یا میله یونیزاسیون، سیگنال شعله را تضعیف میکند؛ درنتیجه رله با وجود روشن بودن مشعل، شعله را تشخیص نمیدهد و برای حفظ ایمنی سیستم را قفل میکند. بنابراین، پیشاز باز کردن سیمکشی یا ارسال رله برای تعمیر، سنسور شعله را تمیز کنید.
علت قفل کردن (Lockout) رله مشعل و نحوه ریست کردن آن
قفل کردن رله (Lockout)، یک مکانیزم ایمنی بسیار حیاتی است که برای جلوگیری از تجمع سوخت نسوخته در داخل کوره و پیشگیری از خطرات انفجار طراحی شده است. در کنترلر ساترونیک TMG 740-3، دلایل اصلی ورود سیستم به وضعیت قفلشدگی شامل موارد زیر است:
- عدم تأیید پرشر سوئیچ هوا (Air Pressure Switch Fault): اگر پرشر سوئیچ هوا در زمان پیشتخلیه عمل نکند یا هنگام کار مشعل باز شود، رله فوراً مشعل را متوقف و در وضعیت Lockout قرار میدهد. این مشکل معمولاً ناشی از خرابی پرشر سوئیچ، نشتی یا جدا شدن شیلنگهای فشار، خرابی فن یا انسداد مسیر هوا است؛
- خطای نور کاذب یا جریان یونیزاسیون پیشاز موعد (Stray Light): چنانچه در مراحل اولیه راهاندازی، سنسور UV یا میله یون وجود شعله را قبلاز باز شدن شیر سوخت تشخیص دهد، رله بهعنوان یک خطای ایمنی قفل میکند. علت این وضعیت معمولاً خرابی سنسور، اتصال کوتاه کابلها یا بازتاب نور از سطوح داغ داخل کوره است.
- تشکیل نشدن شعله در پایان زمان ایمنی (Safety Time Failure): در این حالت، شیر سوخت و ترانس جرقه فعال هستند؛ اما شعله در زمان مجاز تشکیل نمیشود یا توسط سنسور تشخیص داده نمیشود. تنظیم نامناسب هوا و سوخت، افت فشار گاز یا ضعف سیستم جرقهزنی از مهمترین دلایل این خطا هستند.
- حساسیت سنسور UV و میله یون: گاهی شعله تشکیل میشود اما رله پس از چند ثانیه وارد Lockout میشود. در بیشتر موارد علت، آلودگی، دوده یا اکسید شدن سطح سنسور UV یا میله یون است که باعث کاهش سیگنال تشخیص شعله میشود. به همین دلیل تمیز کردن سنسورها باید اولین مرحله عیبیابی باشد.
هنگامی که رله به وضعیت لوکاوت میرود، چراغ قرمز دکمه ریست (Reset) روی بدنه شفاف آن روشن میشود. برای راهاندازی مجدد سیستم، باید دکمه ریست را فشار دهید.
توجه داشته باشید که پساز قفل شدن رله، هرگز بلافاصله اقدام به ریست کردن آن نکنید. همیشه حدود ۱ الی ۲ دقیقه منتظر بمانید تا خطوط بیمتال و قطعات زمانی-حرارتی داخلی رله خنک شوند و مدار پردازنده بازنشانی شود.
نکته بسیار مهم این است که نگه داشتن طولانیمدت دکمه ریست با ابزارهایی مثل پیچگوشتی یا فشارهای مکرر و بیوقفه به آن از دلایل اصلی سوختن بردهای الکترونیکی داخلی کنترلر و آسیب به بوبینهای فرمان است.
تأمین قطعات اورجینال و عیبیابی دقیق سیستمهای احتراق، نیازمند تخصص و تجربه مهندسی است. چنانچه برای رفع خطاهای پیچیده مشعل، جایگزینی رله TMG 740-3 یا استعلام قیمت و موجودی قطعات به راهنمایی نیاز دارید، تیم متخصص اعتلای صنعت پارس (ESP) آماده پشتیبانی از شماست.
تفاوت رله هانیول TMG 740-3 با نسخههای قدیمی (740-2)
طبق کاتالوگ فارسی کنترلر هانیول و مستندات اصلی نقشه رله ساترونیک tmg740-3 از نظر پایهها، سیمبندی، توالی عملکرد، زمانبندیهای اصلی و کاربرد، عملاً ادامه نسل TMG 740-2 است و طوری طراحی شده که بتواند بدون تغییر در تابلو یا سیمکشی جایگزین نسخههای قبلی شود. هانیول هم در مستندات خود اعلام کرده است که tmg 740-3 با نسخههای قبلی TMG 740-1 و TMG 740-2 کاملاً قابلجایگزینی است؛ بنابراین، با توجه به نوسانات ارزی، قیمت بالا و کمیاب بودن رله هانیول TMG 740-3 شما میتوانید از نسخههای قبلی آن یا رله ایرانی شکوه مدل G740 استفاده کنید. کافی است کاتالوگ رله مشعل شکوه 740 را از منابع رسمی آن دریافت کنید.
مهمترین تفاوتهای TMG 740-3 با نسخههای قبلی TMG 740-1 و TMG 740-2 عبارتاند از:
- بهبود مدار الکترونیکی و قابلیت اطمینان: در نسخه 740-3 برد الکترونیکی و مدارهای پایش شعله بازطراحی و بهینه شدند که باعث افزایش پایداری عملکرد و کاهش خطاهای ناخواسته میشود؛
- پشتیبانی گستردهتر از سنسورهای شعله: مدل 740-3 بهصورت استاندارد از میله یونیزاسیون، سنسور UV و سنسور مادون قرمز (IRD) پشتیبانی میکند و انعطاف بیشتری در انتخاب نوع آشکارساز شعله دارد.
- قابلیتهای تشخیصی و ایمنی بیشتر: تست نور کاذب (Stray Light Test)، کنترل وضعیت سنسور شعله پس از خاموشی و برخی بهبودهای حفاظتی در نسخه 740-3 تکامل یافتهاند و سطح ایمنی سیستم را افزایش میدهند.
- پشتیبانی بهتر از مشعلهای مدولار و چندمرحلهای: اگرچه هر دو مدل برای مشعلهای تکمرحلهای و دومرحلهای مناسب هستند، اما 740-3 برای کاربردهای ماژولار و مشعلهای ظرفیت بالا بهینهتر شده است.
هشدار فنی – تفاوت نسخههای Satronic TMG 740-2 و TMG 740-3
اگرچه رله TMG 740-3 طبق مستندات سازنده با نسخههای قبلی TMG 740-1 و TMG 740-2 از نظر نصب مکانیکی و عملکرد کلی قابلجایگزینی است؛ اما قبلاز برقدار کردن مدار باید سیمبندی پایهها و تجهیزات جانبی بهطور کامل با نقشه همان مدل کنترل شود.
اتصال اشتباه ترمینالهای سنسور شعله (IS / UV / IRD)، شیرهای گاز (PV, SV, V1, V2)، موتور دمپر هوا (LK) یا پرشرسوئیچ هوا (LW) میتواند باعث عملکرد نادرست توالی ایمنی، ورود رله به حالت LOCKOUT یا حتی آسیبدیدگی برد کنترل شود. سازنده بهصراحت تأکید کرده است که سیمبندی باید هنگام راهاندازی دقیقاً بررسی شود؛ زیرا سیمبندی نادرست ممکن است به کنترل باکس و سیستم مشعل آسیب برساند.
قبلاز تعویض TMG 740-2 با TMG 740-3 موارد زیر الزامی است:
- تطبیق شماره ترمینالها با نقشه همان مدل؛
- بررسی وضعیت جامپرها و تنظیمات زیر رله؛
- کنترل نوع سنسور شعله (Ionization / UV / IRD)؛
- کنترل ولتاژ و خروجی شیرهای گاز؛
- تست کامل توالی راهاندازی و قفل ایمنی پساز نصب.
هرگز صرفاً براساس شباهت ظاهری یا شماره مدل، سیمهای نسخه 740-2 را بدون تطبیق نقشه به 740-3 منتقل نکنید.
سوالات متداول در بخش سیمکشی و راهاندازی رله هانیول ۷۴۰
آیا میتوان از میله یونیزاسیون و سنسور UV بهصورت همزمان در رله TMG 740-3 استفاده کرد؟
از نظر الکترونیکی، اتصال همزمان هر دو سنسور به پایههای ۱۶ و ۱۷ امکانپذیر است؛ اما توصیه نمیشود. در استانداردهای مهندسی، یکی از سنسورها باید بهعنوان سیستم مانیتورینگ اصلی (بسته به نوع سوخت و طراحی کوره) انتخاب شود؛ زیرا سیگنالهای تداخلی میتوانند باعث ناپایداری آمپلیفایر و قفل شدن مدار شوند.
چرا پس از نصب رله جدید، مشعل بلافاصله قفل (Lockout) میکند؟
این مسئله عموماً سه دلیل اصلی دارد: عدم اتصال صحیح پایه ارت (شماره ۹) به بدنه و شبکه، اتصال کوتاه یا نوسان شدید در مدار شیرهای برقی که منجر به قطع ایمنی رله میشود و نرسیدن سیگنال پرشر سوئیچ هوا به پایه ۱۰ در زمان مقرر t1 (بهدلیل خرابی فن یا کالیبره نبودن پرشر).
ولتاژ خروجی پایه ۳ برای ترانس جرقه چقدر است و چرا گاهی قطع میشود؟
ولتاژ فرمان پایه ۳ همان ولتاژ تغذیه شبکه (۲۲۰-۲۴۰ ولت متناوب) است. قطع شدن این ولتاژ معمولاً به این معنی است که مدار داخلی رله (مثل پلاتینهای فرمان) آسیب دیده و نیازمند بررسی تخصصی در پروسه تعمیرات مشعل است.
در صورت سوختن فیوز داخلی رله TMG 740-3 چه باید کرد؟
این کنترلرها دارای فیوزهای حفاظتی در ساختار داخلی یا روی پایه خود هستند. هرگز بدون یافتن علت اصلی اتصال کوتاه در مدار خارجی (مثل اتصالی در دمپر موتور یا موتور فن)، فیوز را با آمپر بالاتر جایگزین نکنید. انجام این کار باعث سوختن کامل برد اصلی رله خواهد شد.
سخن پایانی
رله هانیول TMG 740-3 به عنوان قلب تپنده مشعل، نقشی حیاتی در تضمین ایمنی، مانیتورینگ شعله و زمانبندی دقیق عملکردها ایفا میکند. تسلط بر کاتالوگ فارسی رله مشعل هانیول، نقشه رله ساترونیک tmg740 3، درک کدهای رنگی مدار فرمان و شناخت علتهای قفلشدگی (Lockout) به شما کمک میکند تا بهعنوان یک متخصص از آسیب به تجهیزات گرانقیمت موتورخانه جلوگیری کنید و زمان توقف خط تولید را به حداقل برسانید. به یاد داشته باشید که در کنار تخصص فردی، تأمین قطعات اورجینال و استفاده از تجربیات یک مرجع معتبر، تضمینکننده پایداری سیستم حرارتی شماست.
اگر برای تعمیرات رله مشعل، تأمین این رله، بررسی دقیق مدلهای جایگزین یا حل چالشهای پیچیده در مدار فرمان مشعل خود به همفکری نیاز دارید، همین حالا با دپارتمان فنی و فروش اعتلای صنعت پارس (ESP) تماس بگیرید. کارشناسان ما با آماده مشاوره تخصصی، تأیید اصالت قطعات و استعلام قیمت لحظهای به شما همکاران گرامی هستند.




3 دیدگاه ها
سلام
سپاس از مطالب مفید و جامع سایتتون خصوصا در ارتباط با رله tmg 740. تشریح نقشه و عیب یابی این رله بسیار کاربردی بود برای من..
با سلام
خیلی مقاله عالی بود فقط یه سوال داشتم
آیا رله tmg740 رو میشه در بویلر های بخار جایگزین سیستم plc کرد
بسیار عالی و کامل و مفید بود.
ممنون از مطالب مفید و کاربردیتون.
مدت ها بود که دنبال چنین مطلبی راجب عیب یابی رله های tmg740 بودم.